Praktische aanpak energiereductie bij Cloetta

Cloetta, marktleider in Nederland, Scandinavië en Italië op het gebied van zoete snacks, is al vele jaren bezig met het reduceren van het energieverbruik en de daaraan gekoppelde CO2- uitstoot. De Praktische aanpak van De Kleijn is in al die jaren volledig verweven in het energiemanagement bij Cloetta. Hans Lucassen (De Kleijn) en Patric Hennekes (Cloetta) vertellen over hun continue samenwerking die leidt tot energie-efficiënte snoepproductie.

Op dinsdag 3 oktober vond in De Fabrique in Maarssen het Engineering in Food & Beverage event plaats. Dit evenement werd mede georganiseerd door de Stichting Pavo . De Stichting PAVO heeft als doel het bevorderen van de uitwisseling van praktische toepasbare kennis en informatie in de voedingsmiddelenindustrie. Diverse klanten van De Kleijn zijn hierbij aangesloten, waaronder Cloetta. Met een productie van 120.000 ton verdeeld over 13 fabrieken in 6 landen (cijfers 2016), is Cloetta één van de grootste spelers in de Europese zoetwarenindustrie.

Overzicht productielocaties Cloetta 2016
Figuur: Overzicht productielocaties Cloetta 2016

Doordat energiekosten een belangrijk deel van de totale kostprijs zijn is het besparen van energie voor veel bedrijven een belangrijk onderwerp. Echter veel bedrijven worstelen met de vraag hoe hier precies mee om te gaan. Cloetta en de Kleijn hebben in de presentatie toegelicht op welke manier Cloetta omgaat met energiebesparingen en wat de rol van de Kleijn hierbij is.

De Kleijn en Cloetta

De relatie van De Kleijn met Cloetta gaat al bijna 20 jaar terug. De samenwerking begon ooit met een energieonderzoek voor Redband Venco in 1999. In de loop van de jaren heeft De Kleijn door heel Europa energieonderzoeken uitgevoerd, systemen geoptimaliseerd, design van nieuwbouw utilities en installaties. Het volledige traject van advies naar ontwerp, en uiteindelijk naar realisatie heeft De Kleijn bij Cloetta meermaals doorlopen.

Energiemanagement bij Cloetta

Het energiebeleid van Cloetta is goed te omschrijven via onderstaande afbeelding van energiemanagement.

Energiemanagement
Figuur: Energiemanagement

Organisatie

Wat heel duidelijk uit dit plaatje blijkt is dat energiemanagement niet alleen bestaat uit het investeren in energiezuinige technologie. Het gaat om het samenspel van gedrag, techniek en organisatie. Alles begint dan ook bij commitment van de organisatie. Cloetta heeft daarom op managementniveau doelstellingen vastgesteld.

  • Reductie van het specifiek energieverbruik met 5 % in 2020 (referentie 2015).
  • Reductie van afvalproductie ten opzichte van de geproduceerde volumes met 25 % in 2020.
  • Reductie van CO2 emissies van productie in relatie tot de geproduceerde volumes met 5% in 2020.

Per productielocatie is een energiecoördinator toegewezen. Deze geeft leiding aan een team van mensen die actief is met energie besparen binnen de eigen fabriek. Dit zijn mensen die in hun dagelijkse werkzaamheden invloed hebben op het energieverbruik, zoals operators, technische dienst, engineers etc. Iedere 6 weken is er een energy-call, waarin alle energiecoördinatoren informatie over energieverbruik, ervaring met energiebesparingsprojecten en knelpunten delen. Maandelijks worden de KPI’s gedeeld en afwijkingen worden besproken in deze Energy-call. Hans Lucassen is als extern adviseur van De Kleijn bij deze calls aanwezig om waar nodig advies te geven en de voortgang van de energieplannen te monitoren.

Techniek

Iedere 4 jaar wordt er in iedere fabriek een energiescan uitgevoerd door De Kleijn. Voor aanvang verzamelt De Kleijn gegevens zoals energieverbruik en productie-aantallen. Daarna vindt een bezoek van één of meerdere dagen plaats. Tijdens dat bezoek wordt het proces geanalyseerd en het functioneren van de utilites bekeken. Hierbij worden ook metingen uitgevoerd, bijvoorbeeld aan uitgaande luchtstromen en watercircuits om de energie-inhoud hiervan vast te stellen. Het regelmatig herhalen van deze scans levert steeds nieuwe mogelijkheden op. Enerzijds vanwege de stand van de techniek die veranderd. Anderzijds doordat productiehoeveelheden, processen, setpoints etc. worden aangepast. Ook worden er aanpassingen aan installatie gedaan voor andere doeleinden dan energiebesparing. Een voorbeeld is bijvoorbeeld een filter die op een uitgaande luchtstroom is gezet om geuremissie naar de omgeving te reduceren. Hierdoor bleek deze luchtstroom in geschikt voor recirculatie, waardoor de lucht weer hergebruikt kan worden. In een dergelijke situatie, maakt De Kleijn een opzet van hoe de nieuwe situatie eruit moet gaan zien en geeft een indicatie van de investeringen en besparingen. Als de maatregel als rendabel wordt beoordeeld, dan wordt een detail ontwerp gemaakt inclusief P&ID’s, waarna het project in de markt wordt gezet (tendering). Tijdens de (om)bouw kan De Kleijn het project begeleiden om te zien of alles volgens specificaties gebouwd wordt en na in gebruik name wordt met behulp van een meetcampagne vastgesteld of de installatie functioneert zoals voorzien.

Gedrag

De doelstellingen zijn bekend, de mogelijkheden tot energiebesparing geïdentificeerd. Nu moeten deze zaken tot uitvoer worden gebracht. De energiecoördinator is verantwoordelijk voor het uitvoeren van de maatregelen en het communiceren van de resultaten aan alle medewerkers van zijn fabriek. Naast het uitvoeren van de energiebesparende maatregelen is aandacht voor good housekeeping en onderhoud één van de taken van de energiecoördinatoren. Hierbij moet bijvoorbeeld gedacht worden aan het tijdig schoonmaken en vervangen van filters, opsporen van persluchtlekkages, uitschakelen van verlichting en machines etc. De energiecoördinatoren rapporteren hierover tijdens de energy-call. Daarnaast wisselen ze ervaringen uit met energiebesparende maatregelen. Wat werkt wel, wat werkt niet? De Kleijn adviseert daarbij hoe een maatregel het beste opgepakt kan worden. Daarnaast signaleert de Kleijn wijzigingen in de fabriek die mogelijk van invloed zijn op de haalbaarheid van besparingsopties.

Geleerde lessen

De gekozen methode werpt bij Cloetta zeker zijn vruchten af en is toepasbaar op veel bedrijven met meerdere locaties. Zaken die goed gaan bij Cloetta:

  • Kennis delen tussen Cloetta Plants;
  • Energie Coördinator per plant aanwezig;
  • Energie staat op de radar.

Tips

Voor bedrijven die effectief aan de slag willen met energiebesparing zijn de volgende zaken belangrijk om mee te starten.

  • Maak energieverbruik inzichtelijk met behulp van Key Process Indicators (KPI’s) Dit zijn indicatoren die een goed inzicht geven in de energieprestatie van processen. Door hier doelstellingen aan te koppelen en deze te monitoren kan de energieprestatie verbeterd worden.
  • Communiceer energieverbruik, doelstellingen en resultaten van de inspanningen die de organisatie doet om energieverbruik te reduceren.
  • Zorg dat energiebewustzijn gaat leven binnen een organisatie.
  • Voer regelmatig een energie scan uit om te kijken welke besparingsmaatregelen effectief kunnen worden doorgevoerd. Als u onder de EED (energie-efficiëntie richtlijn) valt heeft u sowieso de verplichting dit iedere 4 jaar te doen.
  • Een externe consultant kan u helpen om met een frisse blik naar uw proces te kijken en is op de hoogte van de laatste stand der techniek.

Voor meer informatie, neem contact op met Hans Lucassen.